Baş ve Boyun Kanserlerinde Pet MR Görüntülemesi

Op. Dr. Mazhar Çelikoyar
Op. Dr. Mazhar Çelikoyar
KBB & Baş ve Boyun Cerrahisi Uzmanı

Prof. Dr. Gürsel Turgut
Prof. Dr. Gürsel Turgut
Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı

Prof. Dr. Şefik İğdem
Prof. Dr. Şefik İğdem
Radyasyon onkolojisi uzmanı

Dr. Okan Falay
Dr. Okan Falay
Nükleer Tıp Uzmanı

Op. Dr. Erkan Aktan

Op. Dr. Erkan Aktan
KBB & Baş ve Boyun Cerrahi Uzmanı

Baş Boyun Kanserlerinde Görüntülemenin Amacı

1) Kanser tespiti

Baş boyun kanserleri belirti verdiğinde bir kulak burun boğaz doktoru tarafından muayene ile tespit edilebileceği gibi radyolojik görüntüleme yöntemleri ile de tespit edilebilir. MR görüntüleme detaylı doku çözünürlüğüne sahip olduğundan baş boyun kanserlerinin tespitinde ilk başvurulucak görüntüleme yöntemi olmalıdır.

2) Kanserin baş boyun bölgesinde yayılımının tespiti

Baş boyun kanserleri yerleştiği ortamın sınırı dışına geçtiğinde ve komşu lenf nodlarına ilerlediğinde tedavi farklı olur. MR görüntüleme en detaylı şekilde tümör sınırlarını ve tuttuğu bölgeninin dışına geçişini gösterirken, PET hangi lenf düğümüne tümör sıçraması olduğunu belirler.

3) Kanserin boyun dışı yayılımının tespiti

Kanser boyun dokusu dışına da lenf sistemi ile boyun lenf nodlarına , kan yolu ile boyun dışındaki organlara yayılabilir. Bu durumda PET ile boyun lenf nodlarına ve diğer organlara yayılımı tespit edebiliriz. Karaciğer, beyin, kemik gibi uzak kanser yayılımları MR ile daha detaylı görüntülenir, bu durumda hasta hem PET hem de ayrı ayrı bölgelerin MR incelemesine girer. Bu da hem masraflı hem de eziyetli olur.

Baş Boyun Kanserlerinde Tek Görüntüleme ile Hem Tanı Hem de Kanserin Yayılımını En Doğru Şekilde Tespit Mümkün mü?

Bilim insanları PET görüntülemenin tümörün lenf nodaları ve diğer organlara yayılımını görüntüleme özellikleri ile MR görüntülemenin tümörün doku sınırları dışına taşmasını aynı anda görüntüleyen PET MR cihazını geliştirdiler. PET tetkikinin moleküler tanı üstünlüğü MR görüntülemenin organ sınırları ve doku tiplerini ayırmadaki etkinliği ile birleşince tümör tanısı ve tümörün hem boyunda ve uzak organlardaki yayılımı tek bir incelemede tespit edilebilir. Böylece PET MR bize tek incelemede:

1) Tümörü tespit eder
2) Tümörün komşu organ ve dokulara yayılımını gösterir
3) Tümörün lenf nodlarına yayılımını tanımlar
4) Tümörün vücudumuzun diğer bölgelerine sıçramasını bulur
5) Tümör tedavisine yanıtı en erken zamanda değerlendirir

Pet MR Nasıl Bir Cihazdır?

PET kol damarımızdan verilen radyoizotopların yaydıkları ışımaların dedektörler tarafından algılanıp görüntü haline getirilmesi işlemidir. Pet MR ise aslında 3 Tesla manyetik güce sahip en detaylı görüntülemeyi gerçekleştiren bir MR cihazıdır. MR cihazı içerisine MR ile aynı anda çalışabilen PET dedektörleri mevcuttur. PET dedektörlerinin manyetik alan içerisinde çalışması çok güçtür ve manyetik alanla uyumlu dedektör materyali gerektirir. Bu da çok masraflı dır bunun için PET MR cihazları çok pahalı yatırımlardır. Dünyada aynı anda MR ve PET çekimi yapabilen 60 kadar PET MR cihazı mevcuttur. Türkiyede ilk PET MR cihazı Florence Nightingale hastanesinde kurulmuştur ve hizmet vermektedir.

Pet MR ile Radyasyon Alınır mı?

PET MR cihazının en büyük avantajı hastanın inceleme sırasında çok düşük radyasyona maruz kalmasıdır. Aslında PET MR cihazında radyasyon yoktur. Hasta sadece kol damarından verilen tümör işaretleyici radyoizotoptan geçici ve kısa süre düşük radyasyon alır bu da bir akciğer tomografisinden alınan radyasyon kadardır. Yapılan bilimsel çalışmalar hastanın PET MR incelemesinde PET CT ye göre %70-80 oranında daha az radyasyon aldığı yönündedir. Bu nedenle PET MR çocuk ve genç hastalarda da güvenle kullanılabilir.

Pet MR İnceleme Nasıl Yapılır?

Hastalar PET MR işleminden en az 24 saat öncesinden kesinlikle vücudu yoracak ve zorlayacak bütün egzersiz ve ağır işlerden kaçınması gerekmektedir. Sonrasında çekimden 6 saat önce yemek yeme ihtiyacı karşılamalı ve çekim bitene kadar kesinlikle bir şey yenmemelidir. Tetkiklere gelirken kan şekerinin normal seviyelerde seyretmesi de oldukça önemli bir faktördür. Hazırlık için açlık kan şekerinin değerlendirilmesinden sonra radyoizotoplar (tümör boyama maddesi) enjeksiyonu için damar yolu açılır, madde kol damarından verilir. Radyoizotop enjeksiyonundan sonra verilen maddenin vücudunuza dağılması için 30-60 dakika kadar beklemek gerekir. Bazı hastalarda bu bekleme süresinde hedef organlara yönelik MR çekimleri yapılabilir. Sonra hasta 40-45 dakika sürecek tüm vücut MR inceleye girer bu sırada aynı anda PET görüntüleri de elde edilir.

Prof. Dr. Cem Balcı
Radyoloji Uzmanı

Baş ve Boyun Kanserleri

Ağız Boşluğu ve Yutak Tümör ve Kanserleri

Gırtlak Tümör ve Kanserleri

Dil Tümör ve Kanserleri

Tükürük Bezi Tümör ve Kanserleri

Burun İçi - Sinüs Tümör ve Kanserleri

Adım Adım Baş ve Boyun Kanserleri

Video Kanalı

İletişim Bilgilerimiz